Id dzikich przodk\u00f3w do wsp\u00f3\u0142czesnych zwierz\u0105t domowych.<\/p>\n\n\n\n
Pies to jeden z najbardziej popularnych gatunk\u00f3w zwierz\u0105t domowych na \u015bwiecie. Od tysi\u0119cy lat towarzyszy cz\u0142owiekowi i jest uwa\u017cany za jego najlepszego przyjaciela. Jednak po dzi\u015b dzie\u0144 naukowcy nie mog\u0105 doj\u015b\u0107 do porozumienia co do tego, z kt\u00f3rych gatunk\u00f3w zwierz\u0105t wyewoluowa\u0142 pies. Przypuszcza si\u0119, \u017ce pochodzi on od krzy\u017c\u00f3wek wilka szarego i innych zwierz\u0105t psowatych, takich jak kojot, dingo czy szakal.<\/p>\n\n\n\n
Raymond i Lorna Coppingerowie, s\u0142ynni biolodzy i etolodzy, koncentrowali swoje badania na psach wolno \u017cyj\u0105cych. Przez lata szukali odpowiedzi na pytanie, dlaczego psy wyewoluowa\u0142y do postaci, jak\u0105 obserwujemy dzi\u015b, i dlaczego maj\u0105 tak\u0105 budow\u0119 cia\u0142a i przejawiaj\u0105 zachowania, dzi\u0119ki kt\u00f3rym mo\u017cemy je dzi\u015b okre\u015bli\u0107 jako zwierz\u0119ta domowe. Zajmowa\u0142o ich to, jak wygl\u0105daj\u0105 psy, w jaki spos\u00f3b udaje im si\u0119 przetrwa\u0107 i co sprawia, \u017ce tak \u0142atwo adaptuj\u0105 si\u0119 do r\u00f3\u017cnych warunk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Coppingerowie nie zgadzali si\u0119 z popularnym pogl\u0105dem, \u017ce ludzie wzi\u0119li szczeniaki wilk\u00f3w do domu, oswoili je i w ten spos\u00f3b udomowili psy. Sami przeprowadzili badania w wilczych parkach w Battle Ground i okaza\u0142o si\u0119, \u017ce proces oswajania wilk\u00f3w jest bardzo trudny i poch\u0142ania mn\u00f3stwo czasu. St\u0105d wniosek, \u017ce udomowienie nie nast\u0105pi\u0142o raczej w opisany powy\u017cej spos\u00f3b w mezolitycznych wioskach.<\/p>\n\n\n\n
Naukowcy sk\u0142aniaj\u0105 si\u0119 ku teorii m\u00f3wi\u0105cej, \u017ce to najpewniej symbiotyczna relacja ludzi i wilk\u00f3w doprowadzi\u0142a do udomowienia. Bardziej \u015bmia\u0142e wilki korzysta\u0142y z dobrodziejstwa blisko\u015bci, na przyk\u0142ad zjada\u0142y resztki jedzenia, \u017cerowa\u0142y na odpadkach, cz\u0142owiek za\u015b korzysta\u0142 z ich mi\u0119sa i futra. W procesie udomowienia najprawdopodobniej ogromn\u0105 rol\u0119 odegra\u0142y zmiany w genotypie. Biolo\u017cka ewolucyjna Bridgett von Holdt oraz behawiorystka Monique Udell zlokalizowa\u0142y u ps\u00f3w geny, kt\u00f3re odpowiadaj\u0105 za ich towarzysko\u015b\u0107 wobec ludzi. By\u0107 mo\u017ce wilki ze zmianami w genach o nazwie WSBCR17, GTF21 oraz GTF21RD1 by\u0142y bardziej przyjazne i to w\u0142a\u015bnie one da\u0142y pocz\u0105tek pierwszym psom. Co ciekawe, zmiany w rejonie tych gen\u00f3w u ludzi cz\u0119sto wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z zachorowaniem na zesp\u00f3\u0142 Williamsa, czyli chorob\u0119 genetyczn\u0105, kt\u00f3ra charakteryzuje si\u0119 nadmiern\u0105 towarzysko\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Udomowienie (domestykacja) to proces, w trakcie kt\u00f3rego u zwierz\u0119cia dochodzi do wielu zmian na poziomie fizjologicznym, morfologicznym, rozwojowym oraz psychicznym. Te zmiany s\u0105 wywo\u0142ane d\u0142ugotrwa\u0142ym oddzia\u0142ywaniem cz\u0142owieka, czynnik\u00f3w genetycznych i \u015brodowiskowych. Zmiany obejmuj\u0105 nie tylko zachowanie zwierz\u0105t, dochodzi do nich r\u00f3wnie\u017c na poziomie genetycznym. Proces ten trwa tysi\u0105ce lat i przechodz\u0105 przez niego kolejne pokolenia.<\/p>\n\n\n\n
Oswojenie to proces osobniczy, dotyczy jednostki. Polega na stopniowym zmniejszaniu l\u0119ku przed lud\u017ami u dzikiego zwierz\u0119cia trzymanego w \u015brodowisku cz\u0142owieka. Oswojone zwierz\u0119 b\u0119dzie prawdopodobnie akceptowa\u0142o obecno\u015b\u0107 cz\u0142owieka, ale wci\u0105\u017c pozostanie nieufne, a jego potomstwo te\u017c trzeba b\u0119dzie oswaja\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Dziwi\u0107 mo\u017ce fakt, \u017ce a\u017c 85 procent miliardowej populacji ps\u00f3w \u017cyje w naturalnych dla siebie warunkach! Co to oznacza? Psy zwykle \u017cyj\u0105 w \u015brodowisku cz\u0142owieka, ale bez \u017cadnej kontroli czy troski z jego strony, zupe\u0142nie tak samo jak go\u0142\u0119bie czy szczury. Nam \u2013 osobom uznaj\u0105cym psa za zwierz\u0119 domowe \u2013 mo\u017ce si\u0119 to wydawa\u0107 niepoj\u0119te, ale wystarczy pojecha\u0107 do jednego z kraj\u00f3w azjatyckich lub afryka\u0144skich, aby zobaczy\u0107, w jakich warunkach \u017cyj\u0105 psy i jak sobie radz\u0105 w tamtejszym \u015brodowisku. Najcz\u0119\u015bciej \u017cyj\u0105 samotnie lub w niewielkich grupach, \u017ceruj\u0105c na \u015bmietnikach w pobli\u017cu wiosek i miast. Nie maj\u0105 ciep\u0142ych dom\u00f3w z wygodnymi kanapami, \u017cyj\u0105 raczej przy cz\u0142owieku ni\u017c z nim. Dzisiejsze psy potrafi\u0105 zredukowa\u0107 dystans i podej\u015b\u0107 do cz\u0142owieka ze spo\u0142ecznym nastawieniem. W\u0142a\u015bnie te cechy pozwalaj\u0105 dzikim psom w Afryce przetrwa\u0107 i czerpa\u0107 korzy\u015bci z bliskiej obecno\u015bci cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n
Niemal ka\u017cdy psi opiekun u\u015bmiecha si\u0119 od ucha do ucha, gdy wraca po ci\u0119\u017ckim dniu z pracy i widzi swojego pupila biegn\u0105cego na powitanie. Psy doskonale wiedz\u0105, jak nas rozczuli\u0107, jak si\u0119 zachowa\u0107, aby sprawi\u0107 nam rado\u015b\u0107. Potrafi\u0105 nawet nam pom\u00f3c, gdy mamy kiepski nastr\u00f3j. Kiedy pies wyczuwa, \u017ce jest potrzebna jego pomoc, podchodzi, zaczyna si\u0119 \u0142asi\u0107 i domaga\u0107 g\u0142askania. Zachowanie psa wywo\u0142uje u\u015bmiech na twarzy. <\/p>\n\n\n\n
Psy nie zosta\u0142y udomowione jedynie w celach u\u017cytkowych, tak jak dr\u00f3b, byd\u0142o, owce lub kozy. Zapewnia\u0142y ludziom nie tylko bezpiecze\u0144stwo czy pomoc przy polowaniu, lecz tak\u017ce towarzystwo. Pies sta\u0142 si\u0119 przyjacielem cz\u0142owieka \u2013 \u015bwiadcz\u0105 o tym odnajdowane przez archeolog\u00f3w \u015blady poch\u00f3wk\u00f3w tych zwierz\u0105t. Mniej wi\u0119cej w po\u0142owie XIX wieku proces hodowli ps\u00f3w zacz\u0105\u0142 koncentrowa\u0107 si\u0119 raczej wok\u00f3\u0142 umaszczenia, oklap\u0142ych b\u0105d\u017a stoj\u0105cych uszu i innych cech wygl\u0105du, nie za\u015b funkcjonalno\u015bci i predyspozycji do pracy. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Id dzikich przodk\u00f3w do wsp\u00f3\u0142czesnych zwierz\u0105t domowych. Pies to jeden z najbardziej popularnych gatunk\u00f3w zwierz\u0105t domowych na \u015bwiecie. Od tysi\u0119cy lat towarzyszy cz\u0142owiekowi i jest uwa\u017cany za jego najlepszego przyjaciela. Jednak po dzi\u015b dzie\u0144 naukowcy nie mog\u0105 doj\u015b\u0107 do porozumienia co do tego, z kt\u00f3rych gatunk\u00f3w zwierz\u0105t wyewoluowa\u0142 pies. Przypuszcza si\u0119, \u017ce pochodzi on od […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":384,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[47,46,48],"class_list":["post-382","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-moj-pies","tag-ewolucja-psow","tag-relacja-czlowieka-z-psem","tag-udomowienie-zwierzat"],"yoast_head":"\n